جنگ جهانی اول یکی از بزرگترین و ویران گر ترین جنگهای تاریخ بشر بود که بین سالهای ۱۹۱۴ تا ۱۹۱۸ میلادی رخ داد.
مرور جنگ جهانی اول
این جنگ میان دو ائتلاف بزرگ، یعنی متفقین (شامل بریتانیا، فرانسه، روسیه و بعدها آمریکا) و اتحاد مرکزی (شامل آلمان، اتریش-مجارستان و امپراتوری عثمانی) درگرفت. جرقه آغاز این جنگ، ترور آرشیدوک فرانتس فردیناند، ولیعهد اتریش، در شهر سارایوو بود؛ اما ریشه های اصلی آن در رقابتهای امپریالیستی، ملیگرایی افراطی و مسابقه تسلیحاتی میان قدرت های اروپایی نهفته بود.
با آغاز جنگ، اروپا به صحنهای از نبردهای خونین تبدیل شد. جنگ سنگرها در جبهه غربی (بین آلمان و فرانسه) یکی از شاخصترین ویژگیهای این جنگ بود که در آن میلیونها سرباز در شرایطی سخت و طاقت فرسا جان خود را از دست دادند. همزمان، در جبهه شرقی، نبرد میان آلمان و روسیه خسارات گستردهای بر جای گذاشت. کشورهای مستعمره نیز ناگزیر به شرکت در جنگ شدند و میلیونها نفر از آسیا و آفریقا به عنوان سرباز یا کارگر به جنگ اعزام شدند.
در سال ۱۹۱۷، ورود ایالات متحده آمریکا به جنگ موجب تغییر توازن قوا به نفع متفقین شد. از سوی دیگر، وقوع انقلاب روسیه باعث خروج روسیه از جنگ گردید. در نهایت، در نوامبر ۱۹۱۸ آلمان شکست را پذیرفت و جنگ با امضای پیمان ورسای پایان یافت. این پیمان شرایط سنگینی را بر آلمان تحمیل کرد و زمینهساز نارضایتی گستردهای شد که بعداً در شکل گیری جنگ جهانی دوم نقش اساسی داشت.
سخن پایانی
در نتیجه، جنگ جهانی اول با بیش از ۱۷ میلیون کشته و بیش از ۲۰ میلیون زخمی، خسارات اقتصادی و انسانی عظیمی به جهان وارد کرد. این جنگ نه تنها مرز های سیاسی جهان را تغییر داد، بلکه نگرش مردم نسبت به تمدن، پیشرفت و انسانیت را نیز برای همیشه دگرگون ساخت.
